Carrosserie van A. v.d. Weijden op Ford, 1929

"Te Schore brandde in den nacht van 19 op 20 November 1934 de carrosserie-fabriek Zeelandia geheel af; slechts het woonhuis bleef met eenige schade gespaard."

bron: Zeelandboek.nl

Verdere gegevens niet bekend

met dank aan Hans Veenenbos

De "Zevla-fabriek", die eigendom was van de heer R.J. de Kraker uit Axel, werd voornamelijk bekend door de Zevla-carrosserie. Die was leverbaar in twee types, Zevla I en Zevla II.

De Zevla I was een luxe-bestel-carrosserie, die zowel voor personen- als voor goederenvervoer gebruikt kon worden.

De Zevla II was hieraan gelijk, maar in een eenvoudiger versie.

Beide types waren geschikt om zowel op een Ford als op een Chevrolet chassis gemonteerd te worden. Daarom werden ze verpakt en wel door het hele land verzonden, waarna ze door de dealer op het chassis konden worden geplaatst.

foto boven: Interieur van de werkplaats

Met dank aan Hans Veenenbos

Fa. Willemsen te Kesteren

Deze Diamond T, geassembleerd door de Fa. Beers te Den Haag, werd in 1950 door Willemsen voorzien van een cabine met gesloten laadruimte. De fa. Linthorst gebruikte de auto als bestelwagen, maar ook voor veevervoer.

Volgens eigen zeggen was het bedrijf decennialang gevestig in Kesteren. In 2011 verhuisde Carrosseriefabriek Willemsen B.V. naar Tiel.

Carrossier fa. Fraanje te Goes

In 1950 werd deze Citroën T23 uit 1930 in samenwerking met de fa. Nuyten, plaatwerkerij te Kloetinge omgebouwd tot een moderner ogende bestelwagen voor de Provinciale Zeeuwsche-Courant. De auto werd door de fa. Oosterling te Goes gespoten in ultramarijn blauw met gele letters.

De A.R.M. (Amsterdamsche Rijtuig Maatschappij) ontstond in de jaren tachtig van de negentiende eeuw door een overname van de Amsterdamsche Rijtuigvereeniging I. de Groot en Compagnie (A.R.V. opgericht in 1880) door de Rijtuig-Maatschappij (R.M., opgericht in 1882). Beide firma's waren actief waren als taxibedrijf met paard en rijtuig.

Via een nieuw opgerichte dochteronderneming, de ATAX, maakte de A.RM. in juni 1909 de overstap naar taxivervoer met elektrische auto's. In 1912 volgde een overname van de Automobiel Exploitatie Maatschappij (A.E.M., de in 1911 door de Spyker-fabriek opgezette concurrent van de ATAX). Na de Eerste Wereldoorlog begon de opkomst van benzinetaxi's. In januari 1919 werd door de A.R.M. haar grootste concurrent de TAM overgenomen, waarna geheel werd overgaan op benzineauto's. In februari 1926 werd de laatste elektrische taxi in Amsterdam uit dienst genomen.

Naast het taxibedrijf hield de A.R.M. zich ook bezig met de import van diverse automerken, zoals de Maxwell (1914-1924); Peerless (1916-1919); Austro-Daimler (1919-1927); Minerva (1919-1931); Mathis (1923-1929); DeSoto (1928-1930); REO (1929-1935); Panhard (1932-?) en de SAAB in 1952. Ook werden vrachtwagens van Minerva, REO, Auto-Traction, Laffly en Somua verkocht. Daarnaast werden ook enkele tientallen elektrische reinigingsvoertuigen van het merk Elite verkocht aan diverse Nederlandse gemeenten. Zo groeide de A.R.M. tegen het eind van de jaren twintig van de vorige eeuw uit van een verhuurbedrijf van paarden en rijtuigen tot een groot garage- en transportbedrijf met meerdere vestigingen in Amsterdam.  In 1932 werd de A.R.M. ook dealer voor Renault, zij het slechts voor korte tijd. Men had ruime autostallingen in de Gabriel Metsustraat en de Pieter Jacobszstraat en vanaf 1925 een showroom aan de Nassaukade met daarbij stallingsruimte voor 120 auto's (Klik op de foto hieronder voor een grotere versie). 

De directie van de A.R.M. in december 1925: zittend de heer. H. Heijbroek, directeur en de heer H. Houtgraaf. Staand v.l.n.r. de heren H. v.d. Weg, W. Gericke, W.J. Kollewijn en F. Wickevoort Crommelin (Klik op de foto voor een grotere versie).

In de koetsenfabriek van de A.R.M. werden niet alleen de eigen taxi's van nieuwe carrosserieën voorzien als deze versleten waren, maar later ontwierp en maakte men ook zelf carrosserieën. Een voorbeeld is de sportcarrosserie hieronder, in 1924 gebouwd op het chassis van een FIAT 519.

advertentie novenber 1926

Ook de geïmporteerde vrachtwagenchassis werden vaak in eigen beheer van voornamelijk autobus-carrosserieën voorzien. Dit gebeurde in de garage aan de Overtoom in Amsterdam. Op de foto hieronder links de opbouw van de bussen, rechts de reparatieafdeling. De beide auto's met de daarop de ronde 'erebogen' zijn reclameauto's voor een bepaald merk brood. Op de boog stond een tekst en daaronder was de laadbak in de vorm van een brood (Klik op de foto voor een grotere versie).

De constructie- en reparatiehal aan de Overtoom in 1927. De gehele oppervlakte besloeg circa 10.000 m2, waarvan alleen al de reparatiewerkplaats 3000 m2 voor zijn rekening nam (Klik op de foto hieronder voor een grotere versie).

Door vele ervaringen in het eigen bedrijf en door reacties van klanten besloot men zelf een licht vrachtwagenchassis te construeren dat zou beantwoorden aan vele wensen, wat betreft economisch gebruik en laadvermogen. Het chassis werd ontworpen door dhr. N. J. Kollewijn en werd volgens zijn instructies in Frankrijk gemonteerd.

Onder de naam A.R.M. werd op de RAI-tentoonstelling in januari 1929 het nieuwe 2-tons chassis geëxposeerd en dit oogstte bij de vervoerders veel succes. De wielbasis bedroeg 3,82 m. en de spoorbreedte was 1,50 m. Er zat een viercilinder Chapuis-Dornier motor in met een cilinderinhoud van 1,58 ltr. De wagen kon door de A.R.M. van een opbouw worden voorzien, geheel naar wens van de koper. Toch werden er slechts enkele van deze lichte vrachtwagens verkocht.

Advertentie juni 1931 voor een opendak constructie

Tableau uit 1931 aangeboden door het gezamenlijk personeel ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan

(collectie Museum Louwman, foto Rutger Booy)

Detail van tableau

Detail van tableau

Later, in 1936, ontwierp dhr. Kollewijn, samen met ir. A.J. Rutten een trambuschassis voor de R.E.T te Rotterdam. Dit chassis werd bij de A.R.M. gebouwd en was voorzien van een M.A.N-Dieselmotor. De carrosserie werd gebouwd door Verheul in Waddinxveen. Twee van deze bussen werden aan de R.E.T geleverd (R.E.T. nrs. 60 en 61). Grote foto's van deze 42-persoons wagens werden getoond op de Berlijnse autotentoonstelling en het ontwerp trok ook daar bijzondere aandacht door de rationele ruimte-en gewichtsverdeling. Toch is het bij deze twee R.E.T. bussen gebleven. De A.R.M. bouwde daarna geen automobielen meer, maar bleef wel actief als importeur en als vertegenwoordiger van de Duitse M.A.N. trucks.

Na de Tweede Wereldoorlog hield de A.R.M. zich voornamelijk bezig met autoverhuur en later ook auto-lease. Via diverse overnames door en fusies met andere bedrijven kwam de A.R.M. in 2000 in handen van de Kroymans Corporation, een moederbedrijf van circa 150 ondernemingen. Kroymans ging failliet in 2009, maar na een doorstart in 2010 werd de A.R.M. samengevoegd met het autoleasebedrijf J&T Autolease.

Tekst Rutger Booy met gebruikmaking van onderstaande bronnen:

Bakker, Jan: artikel in het Conam Bulletin nr. 2 van november 1994

Bos, Ariejan; Groningen, Hans van; Mom Gijs; Vinne, Vincent van der: Het paardloze voertuig, de auto in Nederland een eeuw geleden. Kluwer 1996

Maurer, Jac: Renault, 100 jaar in Nederland. Uitgeverij Aprilis, 2006

Wallast, Martin: Historisch overzicht van de Nederlandse Automobielindustrie, Uitgeverij Omniboek, 1979

Wikipedia, lemma A.R.M.

In april 1921 exposeerde de Twentsche Carrosseriefabriek van Nunen & Peeze uit Hengelo op de Nederlandsche Automobiel-tentoonstelling (gehouden in de Haagsche Dierentuin) met een Landaulette Limousine op een Steyr chassis. Verder niets bekend.

In 1951 begon Jan Jurrien van Bergen een eigen bedrijf dat gespecialiseerd was in het maken van carrosserieën en brandweerwagens. Het werd bekend onder de naam Berwi, afgeleid van Van Bergen Winschoten. In de eerste jaren bouwde hij vooral brandweerwagens met pompen die geleverd werden door zijn broer (Andries Heero van Bergen, Heiligerlee), maar in latere jaren begon hij ook andere pompen in te bouwen. Zo had hij korte tijd een samenwerking met Motorkracht en Ajax de Boer. Voor Ajax de Boer bouwde hij in de loop van de jaren nog meer brandweervoertuigen. Ajax de Boer was onder andere importeur van Ziegler uit Duitsland.

De Firma J. Beks Jr., carrosserie- & wagenbouw te Groningen verkocht (of maakte?) de W.F.K. motortruck (of in gewoon Nederlands: ijzeren hond). Verder is hier niets over bekend.

Deze advertentie stond in het Nieuwsblad van het Noorden van 15 februari 1958

foto d.d. oktober 1931 (klik op de foto voor een uitgebreidere versie).

Bekend is een trapauto voor een carroussel, circa 1935 (klik hier!)

Willem van 't Riet begint in 1919 een carrosseriebedrijf in Alphen aan den Rijn, in het voormalige pand van wagenmakerij/smederij van A.L. van Vulpen. In de jaren zestig van de vorige eeuw wordt dit bedrijf overgenomen door zijn zoons Jan en Bart, die dit tot 1988 hebben voortgezet.

De hele geschiedenis van dit bedrijf valt te lezen in een artikel in 'De Viersprong' uit 2007 (in .pdf)

De Damster Carrosseriefabriek P. Medema Wzn. was van ongeveer 1928 tot 1960 een carrosseriebedrijf te Appingedam in de provincie Groningen.

Medema heeft carrosserieën gebouwd voor automobielen, vrachtauto's en vooral autobussen. Tot zijn afnemers behoorden voor de Tweede Wereldoorlog toonaangevende Groninger vervoerbedrijven als de GADO te Hoogezand, Oostelijk Groningen te Winschoten en de DAM te Appingedam. Na de oorlog was de GADO - inmiddels een dochteronderneming van de NS - verplicht haar autobussen centraal in te kopen, maar toch werden in de jaren 1948-54 nog enkele Scania Vabis- en Crossley-bussen en een unieke Kromhout-bus met Medema-carrosserieën aan het GADO-wagenpark toegevoegd. De DABO te Meppel, de EDS te Hoogeveen, de NWH te Zwartsluis, de Marnedienst te Zoutkamp en de ESA te Marum, belangrijke streekvervoerbedrijven in de noordelijke provincies, lieten eveneens een aantal Medema-bussen bouwen. De DAM bleef de trouwste klant en daarnaast betrokken vele touringcar-ondernemingen hun materieel bij deze fabriek. Buiten het noorden des lands waren het vooral streekvervoerder Tensen in Soest en stadsvervoerder De City in Eindhoven die orders bij Medema plaatsten. Bijzonder waren negen aanhangbussen voor de RTM in 1957.

De firma Medema, die in de jaren vijftig in een nv werd omgezet, was een betrekkelijk kleine carrosseriefabriek met een geringe productie. De nadruk lag altijd op vakmanschap, zeer degelijke kwaliteit en fraaie vormgeving, maar de keerzijde van deze medaille was een lange levertijd, hoge aanschafprijzen en het relatief hoge gewicht van de Medema-bussen. Andere busbouwers gingen geleidelijk over op seriebouw en Medema's orderportefeuille was aan het eind van de jaren vijftig nagenoeg leeg. De ook in Appingedam gevestigde concurrent Smit wist enkele orders voor Medema's neus weg te kapen en daarmee was het faillissement in 1960 een feit. Van de karakteristieke Medema-bussen is geen enkele bewaard gebleven.

(bron: Wikipedia)

Mobiel PTT-kantoor, DAF met carrosserie van Medema

(bron: hetgeheugenvannederland.nl)

Mobiel PTT-kantoor, DAF met carrosserie van Medema

(bron: hetgeheugenvannederland.nl)

Volvo met Medema carrosserie uit 1956

(bron: Flickr)

Carrosseriefabriek Firma Schrör & Vriend B.V., gevestigd te Lichtenvoordem, bestaat tegenwoordig onder de naam Esve B.V.

 Klik op de foto voor een vergroting

Korte familiegeschiedenis van het carrosseriebedrijf Loeffen uit Wijchen (door Kees Dekker)

Het begon allemaal met opa Gerrit. Hij was timmerman en bouwde in 1928 een woonhuis aan de Heumenseweg te Alverna. Samen met zijn vrouw Wies kregen ze er 7 kinderen. In 1948 startte Gerrit in een schuurtje achter het huis een carrosseriebedrijf. De zaken gingen goed en vier jaar later (1e steenlegging 28-02-1952) kon het schuurtje worden vervangen door een loods waarin ook ruimte was voor een spuiterij. (zie de foto hieronder)

Stenis Carrosseriebouw is begonnen in 1927 en is momenteel gevestigd in de Spaanse Polder in Rotterdam

Volvo LV 154 motorwagen en aanhanger van Carrosseriebouw Stenis, Rotterdam

Bram Koster begint Koster Carrosserie in juli 1947. Het bedrijf stopt in 1985 door ziekte van de eigenaar.

Foto: tweemaal opbouw van Koster op Volvo vrachtwagens

De fa. van Bergen in Eindhoven bouwde kort na de Tweede Wereldoorlog dumpjeeps om tot stationwagons. Door de grote vraag zou Van Bergen zelfs tot seriebouw zijn overgegaan.

Deze foto is waarschijnlijk genomen op de Broekseweg in Eindhoven omstreeks 1953. De auto staat geparkeerd voor de woning van Jac. van Vroonhoven en het carrosseriebedrijf van de fa. van Bergen. Het bedrijf heeft veel voor DAF Aanhangwagen gewerkt.

Bron: "Eindhoven in Beeld"

Zie ook: Wie herkent de bouwer?

De geschiedenis van Heiwo begint in 1926 als wagenmakerij onder de naam Heida's Carrosserieën Wolvega, waaruit de hedendaagse naam is ontstaan van Carrosseriefabriek Heiwo B.V. Vanuit de wagenmakerij ontstond een allround carrosseriebedrijf, waar plywood en koel- / vriesopbouwen voor opleggers, aanhangwagens en trucks worden geproduceerd. Heiwo is van oudsher een innovatief bedrijf. Zo was Heiwo in 1953 de eerste fabrikant in Europa die zich specialiseerde in de productie van geheel aluminium carrosserieën. In 1970 werd aangevangen met de productie van geïsoleerde sandwich panelen.

(bron: website van Heiwo)

voorblad folder uit 1956

Leyland Super Hippo nr 11 van E.J. van Dijk uit Utrecht

(met dank aan Aad Versluis)

achterkant folder uit 1956

Foto's uit binnenzijde folder 1956

werkplaats in 1957

carroserie met schuifdeuren in de zijwand, over de gehele lengte van de wagen, 1957

advertentie 1965

advertentie 1965

advertentie 1968

Be-Ge uit Meppel maakte cabines voor Scania vrachtauto's, zie artikel uit 1964 hieronder:

In 1935 startte Willem Mulder, zelf zoon van een wagenmaker, zijn bedrijfje in Werkhoven.

Zie voor de geschiedenis de website van Jos Mulder

advertentie 1962

In 1912 start Johannes van Eck een carrosseriebedrijf aan de Kortenhoevenseweg in Lexmond. Hij begint met het maken van boerengereedschappen zoals kruiwagens, melkkrukken, houten cabines en opbouwwagens. Vanaf 1932 ruilen Johannes van Eck en één van zijn vier zonen de boerenwagens in voor cabines en laadbakken op A en T Fords.

Na een brand in 1961 verhuist de fabriek naar de overkant van de Kortenhoevenseweg. Daar wordt in 1966 het koeltechnisch gedeelte toegevoegd, Transfrigo BV. Vervolgens wordt in 1986 in Beesd een brandweerwagenfabriek, aan de Oude Waag 24, aangekocht. De fabriek in Dongen wordt opgeheven en het personeel van Dongen verhuist mee naar Beesd. Daar legt Van Eck zich toe op de productie van opleggers en aanhangwagens.

In Lexmond begint men zich vanaf dat moment meer toe te spitsen op reparatie, onderhoud en schadeherstelwerkzaamheden. Het vergroten van het laadvolume loopt al tientallen jaren als een rode draad door de productontwikkeling bij Van Eck. In 1969 bouwt het bedrijf de eerste oplegger voor het vervoer van polyetherschuim. De eerste uitvoering zorgt voor een vergroting van tachtig procent van het te vervoeren volume. De huidige perswagenversies beschikken over een dubbele laadvloer en een volautomatisch laad- en lossysteem en laden tot vierhonderd procent meer dan een conventionele oplegger. In 1982 bouwt Van Eck als eerste carrosseriebouwer een kortgekoppelde middenas-aanhangwagen. Een jaar later wordt de motorwagen-aanhangwagencombinatie voor vijf maindeck luchtvrachtpallets geïntroduceerd, alweer als eerste in de markt. In 1984 volgt de motorwagen-aanhangwagencombinatie voor vijf luchtvrachtpallets met een inwendige hoogte van drie meter.

(bron: website van Eck)

advertentie februari 1974

N.V. Brandspuitenfabriek v/h A. Bikkers & Zoon te Rotterdam


advertentie d.d. ?

"Zorg dat je je vak verstaat en kijk goed om je heen", was de lijfspreuk van smid Jacobus Kimman. Overgrootvader Kimman was door zijn liefde voor dit vak ten voeten uit het type van de ouderwetse ambachtsman. Iemand die er plezier in had het weerspannige materiaal zijn wil op te leggen.

Laatst aangepast (donderdag 14 maart 2013 11:07)

Lees meer...