Rijksnummers

Home

Rijksnummerbewijzen

Het begin: Rijksnummerbewijzen

Nummer-210 Vanaf 20 februari 1898 was voor het gebruik van rijkswegen en -paden voor voertuigen zwaarder dan 150 kg mits voortbewogen door een mechanische kracht een vergunning van Rijkswege vereist. Het volgnummer van de vergunning moest duidelijk zichtbaar en voldoen aan een minimum formaat op de voorzijde het koetswerk voertuig aangebracht worden, men kon kiezen voor zwarte letters op een witte achtergrond, of witte letters op een zwarte ondergrond. Ondank de duidelijke omschrijvingen, bleek dat er toch ruimte was voor sommigen om hier toch nog geheel een eigen interpretatie aan te geven.

De allereerste voorzitter van de Conam Ariejan Bos is er destijds in geslaagd om gebruikmakend van vele archieven een overzicht te maken van die eerste Rijksnummerbewijzen, aangevuld met allerlei waardevolle gegevens en daarbij vaak geholpen door ander Conam leden.

Door de latere voorzitter Dr K.J.J. (Hans) Waldeck is er werkgroep gevormd binnen de Conam welke via allerlei media zoals boeken, kranten, tijdschriften, oude foto’s, ansichtkaarten, etc. de automobiel afbeeldingen zoekt bij de op naam gestelde vergunning nummers, deze recente ontdekking word dankbaar in het archief toegevoegd en zijn ook te zien zijn door te klikken op het betreffende nummer in het overzicht van de Rijksnummerbewijzen.

spijker-1899 In ‘Het paardloze voertuig’ is op bladzijde 272 en verder een lijst opgenomen van de ‘Volgnummers der vergunningen voor het berijden van rijkswegen, uitgegeven op naam van een Nederlandse eigenaar’. Deze lijst is met name door Ariejan Bos verzameld en van vele wetenswaardigheden voorzien bij zijn zoektocht naar de oorsprong van het Nederlandse automobilisme. Het is monnikenwerk geweest, waarbij hij toen al door diverse Conam-leden werd geholpen. Na het uitkomen van het boek "Het Paardloze Voertuig" is langzaam dit project een beetje tot stilstand gekomen.

Het is daarmee zeer toegankelijk geworden. In dit overzicht zijn ook vele bronvermeldingen en andere wetenswaardigheden over de verstrekte vergunningen opgenomen. Al eerder heeft dhr. Waldeck aangekondigd het monnikenwerk van Ariejan voort te willen zetten, maar dan alleen met alle Conam-leden tezamen. Inmiddels houden meerdere Conam-leden zich bezig met het onderzoek naar het vroege Nederlandse automobilisme. Tussen hen bestaat een levendige email correspondentie over dit onderwerp.

Het overzicht met alle bekende Rijksnummerbewijzen vindt U hier.

Er zijn ook Rijksvergunningen afgegeven aan buitenlanders en de lijst daarvan vindt U hier.

↑ Terug naar boven

De officiële afgifte van rijksnummer 1 aan W.A. van Dam op 26 april 1898.

Klik op de afbeelding voor een vergroting (collectie Museum Louwman)

Een eigen interpretatie van Neerlands eerste automobiliste:

Bij het doorlopen van de lijst registratienummers, staat bij nummer 40 vermeld Mevrouw P.F. van Lelyveld, geboren Mess te ’s Gravenhage. Zij richtte op 24 november 1898 een verzoek in, aan de overheid voor een voorlopige vergunning om al de volgende dag te gebruiken om over de rijkswegen te kunnen rijden naar Amersfoort. De spoed was nodig in verband met handels belangen. Hieruit kan men concluderen dat ze het voertuig al in bezit had en de vaardigheden eigen had gemaakt had. Later is zij procuratie-houdster van de firma Stutterheim & Co.

De combinatie automobiliste en (onafhankelijke) zakenvrouw was een uitzonderlijke en opmerkelijke combinatie in een tijd, waarin de eerste feministische golf zich langzaam en nog mondjesmaat profileerde. Of zij boodschap had aan deze beweging, zullen we nooit weten want eind 1899 is zij gaan scheiden van haar man en april 1900 toen het automobilisme nog volop in de kinderschoenen stond vertrok zij naar Zuid Afrika.

Het moge duidelijk zijn, dat zij ondernemend was zich niet de kaas van het brood liet eten. Dit opposant karakter en verzet tegen de gevestigde orde laat zich ook duidelijk blijken als zij vergunningsnummer 40 uitgereikt krijgt en dit nummer op het voertuig moet laten aanbrengen. Conform de gestelde regels doet zij dit, doch op het eerste gezicht staan er de letters XL op het voertuig. Mevrouw P.F. van Lelyveld had een gaatje in de wettelijke instructies gevonden, en nam de vrijheid haar toegewezen nummer 40 in Romeinse cijfers op de auto te vermelden. (bron Conam bulletin mei 1993, Neerlands eerste automobiliste auteur Ariejan Bos)

Chauffeurs werkzaamheden bij Mevr. Lelyveld Mess beperkten zich het meest tot technisch onderhoud, aanslingeren en oppassen op haar Georges Richard voertuig.

↑ Terug naar boven

Er bestonden ook plaatselijke kentekens. Rond 1900 onderwierp de gemeente Rotterdam alle "zelfbewegende voertuigen" aan een strenge keuring. Dit is het keuringsbewijs van een stoomautomobiel.

↑ Terug naar boven