logo 1
Contactgroep Auto- en Motorrijwiel Historie

Carrosseriebedrijf Hazen, Bergen op Zoom

Een bedrijf dat zich zijdelings met carrosseriebouw heeft bezig gehouden, is modelmakerij Hazen, die omstreeks 1929 is gevestigd aan de Zuidsingel 19-20. Hazen heeft ook een fabriek voor houten riemschijven, merk Avia, en een carrosseriebouw onder de naam Avia voorheen Gebrs. Hazen.

Het is opmerkelijk dat de krant in de jaren tussen 1929 regelmatig bericht over het carrosseriebedrijf, maar dat geen van de latere eigenaren of nazaten zich iets kan herinneren. Ook in een herdenkingsbrochure van Hazen uit 1956 wordt met geen woord over carrosseriebouw gerept.

Bron: Bergen op Stoom, productiebedrijven in de gemeente Bergen op Zoom van 1800 tot 1950, eindredactie Willem Heijbroek, uitgave Stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Zoom, 2009

Touw - Carrosseriefabriek D. Touw en Zonen, Bergen op Zoom

Daniël Touw, geboren te Roosendaal in 1899 als zoon van een smid, start op 1 september 1928 een kachelmakerij en autoplaatwerkerij aan de Lindebaan 14-16. Het bedrijf maakt vooral plattebuiskachels. Soms komt er een klant voor reparatie van plaatschade aan zijn auto. Dat verandert echter snel als de automarkt vanaf het einde van de jaren twintig explosief begint te groeien. Spoedig ontwikkelt het bedrijf van Touw zich tot een schadeherstelbedrijf met klanten uit de hele regio. Daarnaast neemt de vraag naar vrachtwagens met gesloten en open laadbakken toe. Kooplieden die eerst nog met paard en wagen met hun handelswaar langs de deur trekken, schakelen vanaf de jaren vijftig van de vorige eeuw over op bestelwagens. In die tijd neemt ook het vervoer van groepen dagjesmensen snel toe en ontstaat er vraag naar op maat gebouwde bussen, voorzien van fraaie belettering en bekleding. Touw start in 1940 met zijn auto-beklederij en voegt zeven jaar later carrosseriebouw toe aan zijn bedrijfsactiviteiten; de kachelmakerij is dan al opgedoekt. De handelsnaam wordt gewijzigd in Carrosseriefabriek D. Touw.

Smit & Vlaming - N.V. Carrosseriefabriek v/h Smit & Vlaming, Bergen op Zoom

Carrosseriebedrijf Willem Smit wordt in 1923 gevestigd aan het Stationsplein en de Oude Stationstraat. Smit zet zijn bedrijf om in de vennootschap W. Smit en Co. en deze blijkt in 1926 te zijn gevestigd aan het Stationsplein 15. Deze vennootschap is vermoedelijk opgericht op 27 februari 1926, maar een oprichtingsdatum februari 1924 wordt ook vermeld. De vennoten van dit bedrijf zijn W.S. Smit en B. Vlaming.

W.S. Smit adverteert in 1914 nog als bouwkundige in dagblad De Zoom en beveelt zich aan voor het maken van bestekken, tekeningen en begrotingen. Het maken van tekeningen voor auto's zal hem dus niet vreemd zijn geweest.

smit carrosserie 1930 1

 

lijkwagen, circa 1930

 

Vanaf 1927 zet Smit de zaak voort onder de naam NV Carrosseriefabriek v/h Willem Smit. B. Vlaming vraagt in 1928 toestemming voor de uitbreiding van de carrosseriefabriek aan het Stationsplein 157. Smit en Vlaming hebben in de loop van de tijd nog een nevenvestiging opgericht. Aan de Koepeldwarsstraat 7 wordt in 1929 de NV Bergen op Zoomsche Carrosseriefabriek gevestigd. Doel is het bouwen en repareren van en handel in carrosserieën en automobielen, aan het Stationsplein 15, hetzelfde adres als het bedrijf van W. Smit. Lang heeft deze nevenvestiging niet bestaan, want in september 1931 wordt de NV Bergen op Zoomsche Carrosseriefabriek opgeheven, vermoedelijk ten gevolge van de economische crisis.

Bron: Bergen op Stoom, productiebedrijven in de gemeente Bergen op Zoom van 1800 tot 1950, eindredactie Willem Heijbroek, uitgave Stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Zoom, 2009

Carrosseriefabriek Demmers, Bergen op Zoom

De eerste carrosseriefabriek in Bergen op Zoom is van de Bergse wagenmaker Antonius Demmers. Hij richt in 1897 een rijtuigmakerij op aan de Wassenaarstraat 44 en breidt deze later uit met een carrosseriebedrijf. Het bedrijf wordt opgeheven op 1 juli 1929. Zijn zoon Johannes Marinus Demmers neemt de zaak van zijn vader over, waarbij het vestigingsadres wordt gewijzigd in Wassenaarstraat 42. Erg lang voert Johannes Demmers hier zijn vak niet uit, want drie jaar later is het carrosseriebedrijf in staat van faillissement en opheffing volgt. Waarschijnlijk ligt de oorzaak van de sluiting bij de economische recessie van dat moment.

Bron: Bergen op Stoom, productiebedrijven in de gemeente Bergen op Zoom van 1800 tot 1950, eindredactie Willem Heijbroek, uitgave Stichting Industrieel Erfgoed Bergen op Zoom, 2009

Meulen - Rijtuigen en Automobielenfabriek J.H. v.d. Meulen L.C. Zn., Amsterdam

Meulen 1906 amsterdam

 

advertentie uit Het huis, oud & nieuw; Maandelijksch prentenboek gewijd aan huis-inrichting, bouw en sierkunst, jrg 4, 1906.

Waarschijnlijk hebben zij de carrosserie gebouwd voor de Peugeot met rijksnummer 67 van J.A. Stoop.

Buiten deze advertentie is er niets te vinden over carrosseriebouw of autofabricage. In latere advertenties in verschillende kranten noemt de firma zich uitsluitend rijtuigfabriek.

H.D.G. Dijkmeijer Carrosseriën, Finsterwolde

A 20416 dijkmeijer finsterwolde

(bron foto: Gronings Archief)

 

Carrosseriefabriek J.C. Otten, Muntendam

A 22576 otten muntendam

Carrosserie op een Chevrolet voor bodedienst Poppen, midden jaren dertig

(bron foto: Gronings Archief)

Otten bouwde vlak na de Tweede Wereldoorlog een aantal brandweerwagens. Lees hier meer

Na de Tweede Wereldoorlog werden de broers Jan Cornelis en Barend Otten bekend met de fabrikage van de 'Otten' caravans. Lees hier meer.

 

Carrosseriefabriek Renkema, Middelstum

A 23079 renkema middelstum

autobus voor de G.A.D.O. midden jaren dertig

(bron: Gronings Archief)

 

Smulders- carr. fa. wed. G. Smulders, Tilburg

Carrosseriefabriek wed. G. Smulders in Tilburg

door Frans Kense

1 Logo Smulders 1937Het logo van Smulders: een ‘Gouden Koets’ met verbrandingsmotor.Wat is het verschil tussen een wagenmaker en een carrosseriefabriek? Een plaats als Tilburg telde in 1928 totaal veertien wagenmakers en in 1934 zeventien wagenmakers plus vier carrosseriefabrieken. Die toename had een aantal oorzaken. De vele Brabantse stoomtramwegmaatschappijen konden in de jaren dertig de concurrentie niet aan met de ‘wilde’ busmaatschappijen en besloten op korte termijn al het railvervoer te vervangen door eigen autobussen. Met name gebeurde dit door de uit een fusie ontstane ‘Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten’ (kortweg BBA) die een honderdtal autobussen, maar ook vrachtwagens nodig had.

Huiskamp Carrosseriefabriek, Winterswijk

In 1913 startte dhr. G.B. Huiskamp zijn wagen- en rijtuigmakerij. Het Winterswijkse bedrijf bouwde verschillende soorten koetsen, van chique rijtuigjes voor de elite, tot de koets voor het lokale bakkertje. Een bedrijf in Zelhem gaf Huiskamp destijds de opdracht voor de bouw van een staatsie-rouwkoets. Deze koets werd in de uitvaartbranche zó goed ontvangen, dat Huiskamp meerdere opdrachten voor rouwkoetsen kreeg en zich vanaf dat moment is gaan specialiseren in het maken van rouwvervoermiddelen. Dat doet de firma nu, bijna honderd jaar later, nog steeds, alleen is de koets in de loop der tijd uiteraard vervangen voor de auto en is ook de werkwijze met de tijd meegegaan.

In 1985 namen Willie Bruntink en Hans Legters het bedrijf aan de Goudvinkenstraat in Winterswijk samen met hun echtgenotes van dhr. Huiskamp over. In 2000 werd het pand in het centrum van Winterswijk verruild voor een nieuwbouwpand op het industriegebied van Winterswijk. In deze moderne fabriek aan het Technopark, met een uitgebreide outillage, is een team van circa 30 ontwerpers, carrosseriebouwers, stoffeerders, autospuiters en monteurs werkzaam.

Meer lezen over het rijtuigverleden van Huiskamp? Zie de website van Hippomobielerfgoed.nl.

huiskamp 1913 rijtuigmakeri

 

Gebr. Kronenburg, Culemborg / Hedel

Kronenburg begon in 1823 in Culemborg een koperslagerij. Een van de eerste producten was een koperen windketel, die onder meer geleverd werd aan brandweerkorpsen uit de omgeving om ervoor te zorgen dat de brandspuiten een constante straal leverden. Al spoedig werden er complete handspuiten gebouwd. Later werd ook het bouwen van stoombrandspuiten ter hand genomen. Al kort na 1900 werden vrachtwagens opgebouwd, gevolgd door de productie van brandweerauto’s. In de twintiger en dertiger jaren werd vaak van Ford TT en Ford V8 gebruik gemaakt voor de brandweer opbouw.

kronenburg 1928 Ford TT

Ford TT 1928

Arij Jordaans, Schiedam

Arij Jordaans (1868-1940) leert in Brielle het ambacht van wagenmaker. Na zijn opleiding komt hij in het bedrijf van zijn vader (Arij Jordaans 1830-1899) aan de Broersvest te Schiedam te werken. In de jaren twintig van de vorige eeuw vindt de omschakeling plaats van wagens naar carrosserieën voor auto’s.

Meer lezen over de Stoomwagenfabriek van Jordaans? Zie de website van Hippomobielerfgoed.nl.

arij jordaans
Bron: adreslijst Schiedam 1924, p.111

jordaans strontkar
Advertentie voor een'strontkar", jaren twintig














 

arij jordaans K 18870


Studebaker chassis uit 1945, door Jordaans rond 1950 voorzien van een kolkenzuigeropbouw.

(bron: fotoarchief Gemeente Vlissingen, inv.nr. FA19407)

 

Carrosserie en Wagenbouw Hoetmer, Rotterdam

Carrosserie en Wagenbouw Hoetmer, Rotterdam

Hoetmer Wagenbouw

Het bedrijf van Cor Hoetmer was in 1953 gevestigd aan de Hoofdlaan, maar verhuisde later naar de Noorderkanaalweg in Rotterdam. Hoetmer maakte veel brandweerwagens. Het bedrijf eindigde door het plotselinge overlijden van Cor Hoetmer ("Aan een vet hart..."). De aciviteiten werden overgenomen door Jan en Arie van der Kraan aan de Ringdijk in Schiebroek. Dit bedrijf bestaat nog steeds in Vlaardingen.

 Hoetmer E 33876 Opel

Opbouw van Hoetmer op een Opel Blitz

 

van Beurden, De Lier

De geschiedenis van Van Beurden Carrosseriefabriek laat zich omschrijven met een aantal sleutelwoorden: kwaliteit, betrokkenheid en continu op zoek naar nieuwe ontwikkelingen en technieken. Deze eigenschappen vormen de ruggengraat voor een bedrijf dat inmiddels al meer dan tachtig jaar actief is in de carrosseriebouw.

1929 -1945

Na een opleiding bij vader en oom begon P.L. van Beurden in 1929 zelf een wagenmakerij in De Lier. De werkzaamheden bestonden destijds uit het maken en repareren van paardenwagens en kruiwagens voor boeren en tuinders uit de omgeving en het herstellen van koetsen.

kromhout-van-beurden

 

Oostwoud, Franeker

Marten Frankes Oostwoud (1874-1936) was de zoon van wagenmaker Franke Roelofs Oostwoud (1844-1899). Franke verplaatste in 1880 zijn bedrijf van Giekerk naar Franeker, aan het Noord (zuidzijde). Marten nam de leiding in 1899 over. Het assortiment liep uiteen van hondenkarren tot tilbury's, van invalidewagentjes tot landauers. Na WO-I begon Marten met het bouwen van autocarrosserieën. Op Opel-onderstellen uit Duitsland (chassis, wielen, motor en stuur) bouwde hij de carrosserie naar wens van de klant.

Na zijn dood ging men ook buisconstructies maken, wat leidde tot de productie van stalen meubelen, ontworpen door binnenhuisarchitect Cor Alons.

Het bedrijf ontwikkelde zich later tot producent van ziekenhuis- en technisch meubilair.

(bron: Van rijtuig tot ziekenhuisbed, door Franke Oostwoud, Meer (België) 2000)

Meer lezen over de Stoomrijtuigfabriek van Oostwoud? Zie de website van Hippomobielerfgoed.nl.

oostwoud-1917-06-23

advertentie uit de Leeuwarder Courant van 23 juni 1917

Groenewold Carrosseriefabriek, Hoogezand

In 1947 startte Groenewold Carrosseriefabriek met de productie van bussen in Hoogezand. Tot 1965 was dit het belangrijkste product. Tegelijkertijd werd ook gestart met de productie van autotransporters en andere voertuigen. Midden jaren zeventig werd volledig gestopt met het maken van bussen en werd de nadruk gelegd op de auto-transporters en daaraan gerelateerde voertuigen. (bron: website Groenewold)

groenewold-nbm

 

(foto: Rutger Booy)

Domburg, Montfoort

Carrosseriebouw Domburg is ontstaan na de Tweede Wereldoorlog, toen de beide firmanten van carrosseriefabriek Den Oudsten & Domburg in 1947 uit elkaar gingen. Floris Domburg begon in Montfoort een carrosseriebedrijf dat voornamelijk autobussen heeft gebouwd. In de jaren zeventig werd de zaak opgeheven.

domburg-nbm

S. Trapman en Zn., Utrecht

De firma Trapman heeft onder andere de cabine gemaakt voor de DAF 107 pick-up. Deze cabine werd ontworpen door Toon Strijbos.

trapman-1961-12
advertentie december 1961

 

N.V. Renova, Hilversum

N.V. Renova, Carrosseriefabriek te Hilversum

renova-krupp-netam-1954-02

Renova opbouw op een Krupp met Netam aanhangwagen, februari 1954

Klinkenberg, Wormerveer

De N.V. Machinefabriek en Constructiewerkplaats Gebr. Klinkenberg te Wormerveer werd opgericht in 1855 als een smederij. Het bedrijf groeide uit en werd bekend door de constructie van bruggen, hijskranen, liften en staalbouw in het algemeen. Klinkenberg was ook de fabrikant van de Kliko Draaitrommel vuilnisauto, die werd verkocht door de Industriële Handelmaatschappij Koster & van Batenburg te Alkmaar. De naam 'kliko' voor de kunststof vuilcontainers die wij tegenwoordig gebruiken, is een samentrekking van de namen Klinkenberg en Koster.

KLIKO-1962-02-klinkenbergadvertentie februari 1962 

Gebr. Mijnhardt, Arnhem / Voorburg

mijnhardt-File0623-01

De drie firmanten van de firma Gebr. Mijnhardt te Arnhem, circa 1928. Links W. F. Mijnhardt, rechts zijn broer Th. Mijnhardt en in het midden Fr. Mijnhardt, zoon van W.F. Mijnhardt

In maart 1901 begonnen de broers W. F. Mijnhardt en Th. Mijnhardt een wagenmakerij aan de Vlijtstraat te Arnhem. Er werden diverse koetsen gebouwd, van dogcarts en buggies tot elegante coupés en victoria's.

Remmers Carrosseriefabriek, Tilburg

Al in het Tilburgse adresboek van 1928 wordt J.B. Remmers vermeld als wagenmaker in de Hasseltstraat. Deze Jan Remmers was in 1931 met zijn bedrijf verhuisd naar een ander adres in de Hasseltstraat en in 1937 werd in het adresboek melding gemaakt van carrosseriefabriek J.B. Remmers in de Bisschop Masiusstraat. In 1951 verhuisde het bedrijf naar een door Jan Remmers ontworpen fabriek op Ringbaan-Noord 7, waar het zich ontwikkelde tot een veelzijdige carrosseriebouwer voor de meest uiteenlopende klanten. In 2005 nam Remmers het oude Tilburgse bedrijf Smulders Carrosserie over. In 2008 verhuisde het familiebedrijf onder de derde generatie naar een nieuw gebouw op industrieterrein Vossenberg. In de voorgevel van het oude bedrijfspand aan de Ringbaan-Noord bevindt zich een door André Doevendans gemaakt kunstwerk.
bron: Regionaal Archief Tilburg

Op 16 maart 2017 werd Remmers Carrosserieën B.V. h.o.d.n. Remmers Carrosserieën te Tilburg (Noord-Brabant) door de rechtbank in Zeeland-West-Brabant failliet verklaard.

remmers-carrosserie-austin


carrosserie van Remmers op een Austin

A. van der Poel, Utrecht

poel-carrosserie-1915

 

advertentie 1915

 

Maastrichtsche Carrosseriefabriek Van Lijf & Co., Maastricht

Carrosseriefabriek Van Lijf & Co. werd opgericht  in 1912 onder de naam Maastrichtse Carrosserie Fabriek. Zie onderstaande aankondiging uit de Nederlandsche Staatscourant van 4 oktober 1912:

GERECHTELIJKE AANKONDIGINGEN.

Bekendmaking.

Bij akte, verleden voor notaris Jan Theodor Quix, te Maastricht, 24 September 1912, is opgericht de commanditaire vennootschap genaamd: Maastrichtsche Carrosserie Fabriek, ten doel hebbende het maken en herstellen der carrosseries voor automobielen, rijtuigen, wagens en de uitoefening van het carrosserievak in den uïtgebreidsten zin; de vennootschap is gevestigd te Maastricht en voert de firma van Lijf & C°.; de vennootschap is aangegaan voor den tijd van 10 opeenvolgende jaren, aanvang nemende 1 October 1912 en eindigende 30 September 1922, met stilzwijgende voortzetting na dien dag telkens vooreen tijdvak van 5 jaren, alles behoudens het recht der algemeene vergadering om dezelve steeds te kunnen ontbinden; de eenige beheerende en eenige hoofdelijk aansprakelijke vennoot is hij ondergeteekende, Wilhelmus Egidius Hubertus van Lijf, boekhouder, wonende te Maastricht; al de overige vennooten zijn commanditaire vennooten; de beheerende vennoot heeft de teekening der firma, bestaande uit: van Lijf & C0 ., al of niet voorafgegaan in schrijf-, druk- of stempelletters van den naam: Maastrichtsche Carrosserie Fabriek; in notarieele akten en in andere akten houdende de omschrijving der hoedanigheid waarin de beheerende vennoot handelt voor en namens de vennootschap, teekent hij met zijne gewone handteekening; de beheerende vennoot heeft de geheele leiding der zaken van de vennootschap en is bevoegd de vennootschap aan derden en derden aan de vennootschap te verbinden, voor zooverre die bevoegdheid niet is beperkt; hij vertegenwoordigt de vennootschap in en buiten rechten; de beheerende vennoot heeft evenwel de voorafgaande schriftelijke goedkeuring vanden commissaris der vennootschap noodig tot eiken aankoop van roerende goederen boven de f1000; tot het huren, verhuren, verkrijgen, bezwaren of vervreemden van onroerende goederen en het aanbrengen daaraan van vergrootingen of verbeteringen heeft de beheerende vennoot de goedkeuringvan de algemeene vergadering van aandeelhouders noodig. Bij ontbinding der vennootschap wordt zij geacht voort te bestaan voor den tijd benoodigd tot hare liquidatie.

De beheerende Vennoot, van Lijf.

N.V. König, 's Gravenhage

pennock-1954-06-konigAankondiging van de overname van Pennock door de firma König in juni 1954

Groeneweg carrosserieën, Rotterdam

groeneweg-carrosserie-1958-09

advertentie september 1958

 

Martens Carrosserie, Wijchen

Carrosseriefabriek Martens Wijchen B.V. was gevestigd aan de Kasteellaan 40 te Wijchen. De activiteiten van de vennootschap, Carosseriefabriek Martens Wijchen bestonden uit de uitoefening van een carrosserie- en wagenbouwbedrijf. Ultimo 2003 zijn de activiteiten verkocht.

martens-carrosserie-1954-02

In februari 1954 maakte Martens deze carrosserie op een Ford Thames truck van H. van Gimborn N.V. 

 

Buca - Buchtens Carrosseriefabriek, Buchten

Buchtens Carrosseriefabriek (of Buca) werd opgericht in 1928. Anno 2016 bestaat het bedrijf nog steeds en is gespecialiseerd op het gebied van carrosseriebouw, trailerbouw en ontwikkeling van hydraulische laad- en lossystemen.

buca carrosserie gmc
carrosserie op een GMC

NV Koninklijke Maatschappij De Schelde (KMS), Vlissingen

crossley-verheul-kms

De KMS (Koninklijke Maatschappij Schelde) was een bedrijf dat zich bezig hield met scheepsbouw en scheepsreparatie. Na de Tweede Wereldoorlog bouwde de KMS ook aluminium carrosserieën voor Crossley-autobussen. Deze waren ontworpen door Verheul en bestemd voor de NS en de dochterondernemingen daarvan. Ook voor een aantal particuliere openbaar vervoerbedrijven heeft De Schelde in die periode bussen vervaardigd.

Deckers Carrosserie, Zoeterwoude / Leiden / Weert

Van wagenmaker tot carrosseriebouwer: Deckers Carrosserie te Zoeterwoude
Deckers vogel 27062019
embleem met de vogel wat vanaf midden jaren zestig op de carrosserie werd aangebracht.

Aan het eind van de negentiende eeuw dreef Cor Angenent [1] een wagenmakerij in Zoeterwoude-Dorp aan de Dorpstraat 74 tegenover de kerk. Hij was niet alleen wagenmaker, maar ook kastelein van de plaatselijke herberg ‘Het Wapen van Soeterwoude’, later bekender onder de naam ‘Café Angenent’. Cor was in beide beroepen in het voetspoor getreden van zijn vader Leonardus (Leo) Angenent, wiens naam al in 1867 werd vermeld in de ‘Leydse Courant’ omdat in zijn huis in Zoeterwoude een openbare verkoping werd georganiseerd. Daarnaast werden in het café vele vergaderingen en lezingen gehouden. De naam van Leo Angenent als wagenmaker duikt voor het eerst op in een bericht in het ‘Leidsch Dagblad’ van 8 augustus 1888 waarin melding werd gemaakt dat Leo’s dochter op 16-jarige leeftijd was verongelukt.
Nadat ook Leo was overleden gingen zowel het café als de wagenmakerij over op zijn enige zoon Cor. Zijn naam als wagenmaker komen we voor het eerst tegen wanneer hij met een advertentie in het ‘Leidsch Dagblad’ van 23 oktober 1893 te koop aanbiedt: ‘eene nieuwe Tilbury, een Jachtwagen met zakkende ramen, twee Kaasbrikken, een zoo goed als nieuwe Jacht- en Tentwagen en eene Tilbury voor een bok.’ Een volgende advertentie stond op 10 oktober 1903 in het ‘Leidsch Dagblad’. Hierin bood Cor aan: ‘een gebruikte, doch in goeden staat zijnde Omnibusbreak voor zes personen’.

Carrosserie Tielemans, Eindhoven

Tielemans-carrosserie-1990

Carrosserie Tielemans werd opgericht in 1912 door F. Tielemans. Het bedrijf zat toen aan de Tongelresestraat, te Eindhoven. Later verhuisd naar de Urkhovenseweg 7 te Eindhoven. Voortgezet door kleinzoon Wim F.P. Tielemans, maar wegens gebrek aan opvolging werd het bedrijf verkocht in 2000.

In het bedrijf werden verkoopwagens voor Coca Cola gemaakt en ook werden veel DAF truck van een carrosserie voorzien.

 

Datum foto circa 1990, met dank aan H. Klingenberg
Bron: website Eindhoven in beeld

 

Gebr. Brauckman, Gebra Garage, Venlo

gebra-carrosserie-gebr-brauckman-1950-07

Tempo bestelauto met carrosserie van Gebr. Brauckman, "Gebra Garage" te Venlo, juli 1950

 

A. v.d. Weijden, Gouda

Ford-1929-Weijden-carrosserie

Carrosserie van A. v.d. Weijden op Ford, 1929

Zeelandia, Schore

zeelandia-carrosserie-schore

"Te Schore brandde in den nacht van 19 op 20 November 1934 de carrosserie-fabriek Zeelandia geheel af; slechts het woonhuis bleef met eenige schade gespaard."

bron: Zeelandboek.nl

 

Verdere gegevens niet bekend

 

met dank aan Hans Veenenbos

 

 

 

Zevla – Zeeuws-Vlaamsche Carrosseriefabriek, Axel

Zeeuwsch-Vlaamsche-Carosserie-1

De "Zevla-fabriek", die eigendom was van de heer R.J. de Kraker uit Axel, werd voornamelijk bekend door de Zevla-carrosserie. Die was leverbaar in twee types, Zevla I en Zevla II.

De Zevla I was een luxe-bestel-carrosserie, die zowel voor personen- als voor goederenvervoer gebruikt kon worden.

De Zevla II was hieraan gelijk, maar in een eenvoudiger versie.

Beide types waren geschikt om zowel op een Ford als op een Chevrolet chassis gemonteerd te worden. Daarom werden ze verpakt en wel door het hele land verzonden, waarna ze door de dealer op het chassis konden worden geplaatst.

foto boven: Interieur van de werkplaats

Zeeuwsch-Vlaamsche-Carosserie-2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Bron: 'Ons Zeeland' van 5 november 1927

Met dank aan Hans Veenenbos

Willemsen, Kesteren / Tiel

Willemsen's Carrosseriefabriek en spuitinrichting te Kesteren

Willemsens carrosseriefabriek 1

Fraanje Carrosserie, Goes

Carrossier fa. Fraanje te Goes

fraanje-goes-1950-08-12

 

In 1950 werd deze Citroën T23 uit 1930 in samenwerking met de fa. Nuyten, plaatwerkerij te Kloetinge omgebouwd tot een moderner ogende bestelwagen voor de Provinciale Zeeuwsche-Courant. De auto werd door de fa. Oosterling te Goes gespoten in ultramarijn blauw met gele letters.

A.R.M. (Amsterdamsche Rijtuig Maatschappij)

De A.R.M. (Amsterdamsche Rijtuig Maatschappij) ontstond in de jaren tachtig van de negentiende eeuw door een overname van de Amsterdamsche Rijtuigvereeniging I. de Groot en Compagnie (A.R.V. opgericht in 1880) door de Rijtuig-Maatschappij (R.M., opgericht in 1882). Beide firma's waren actief als taxibedrijf met paard en rijtuig.

Via een nieuw opgerichte dochteronderneming, de ATAX, maakte de A.RM. in juni 1909 de overstap naar taxivervoer met elektrische auto's. In 1912 volgde een overname van de Automobiel Exploitatie Maatschappij (A.E.M., de in 1911 door de Spyker-fabriek opgezette concurrent van de ATAX). Na de Eerste Wereldoorlog begon de opkomst van benzinetaxi's. In januari 1919 werd door de A.R.M. haar grootste concurrent de TAM overgenomen, waarna geheel werd overgaan op benzineauto's. In februari 1926 werd de laatste elektrische taxi in Amsterdam uit dienst genomen.

Naast het taxibedrijf hield de A.R.M. zich ook bezig met de import van diverse automerken, zoals de Maxwell (1914-1924); Peerless (1916-1919); Austro-Daimler (1919-1927); Minerva (1919-1931); Mathis (1923-1929); DeSoto (1928-1930); REO (1929-1935); Panhard (1932-?) en de SAAB in 1952. Ook werden vrachtwagens van Minerva, REO, Auto-Traction, Laffly en Somua verkocht. Daarnaast werden ook enkele tientallen elektrische reinigingsvoertuigen van het merk Elite verkocht aan diverse Nederlandse gemeenten. Zo groeide de A.R.M. tegen het eind van de jaren twintig van de vorige eeuw uit van een verhuurbedrijf van paarden en rijtuigen tot een groot garage- en transportbedrijf met meerdere vestigingen in Amsterdam.  In 1932 werd de A.R.M. ook dealer voor Renault, zij het slechts voor korte tijd. Men had ruime autostallingen in de Gabriel Metsustraat en de Pieter Jacobszstraat en vanaf 1925 een showroom aan de Nassaukade met daarbij stallingsruimte voor 120 auto's (Klik op de foto hieronder voor een grotere versie). 

ARM-1925-12-23-1

De directie van de A.R.M. in december 1925: zittend de heer. H. Heijbroek, directeur en de heer H. Houtgraaf. Staand v.l.n.r. de heren H. v.d. Weg, W. Gericke, W.J. Kollewijn en F. Wickevoort Crommelin (Klik op de foto voor een grotere versie).

ARM-1925-12-23-3

In de koetsenfabriek van de A.R.M. werden niet alleen de eigen taxi's van nieuwe carrosserieën voorzien als deze versleten waren, maar later ontwierp en maakte men ook zelf carrosserieën. Een voorbeeld is de sportcarrosserie hieronder, in 1924 gebouwd op het chassis van een FIAT 519.

arm-1924-12-ARM

arm gabriel metsustraatDe vestiging in de Gabriël Metsustraat circa 1919

arm-carrosserie-1926-11-24advertentie november 1926


Ook de geïmporteerde vrachtwagenchassis werden vaak in eigen beheer van voornamelijk autobus-carrosserieën voorzien. Dit gebeurde in de garage aan de Overtoom in Amsterdam. Op de foto hieronder links de opbouw van de bussen, rechts de reparatieafdeling.
(Klik op de foto voor een grotere versie). De beide auto's met de daarop de ronde 'erebogen' zijn reclameauto's voor brood. Dit was een vijfjarige algemene "Eet meer brood" campagne van de Bakkers Unie waarbij de auto,s door geheel Nederland reden. Op de boog en aan de zijkant stond de tekst 'Eet meer brood' daaronder was de laadbak in de vorm van een brood. Hieronder de reclame van de Zeelandia Fabriek in Zierikzee.

ARM-overtoom-file0678-1

arm reclameauto brood
De constructie- en reparatiehal aan de Overtoom in 1927. De gehele oppervlakte besloeg circa 10.000 m2, waarvan alleen al de reparatiewerkplaats 3000 m2 voor zijn rekening nam (Klik op de foto hieronder voor een grotere versie).

ARM-1927-02-07-1

ARM-1929-01-09-file5154

Door vele ervaringen in het eigen bedrijf en door reacties van klanten besloot men zelf een licht vrachtwagenchassis te construeren dat zou beantwoorden aan vele wensen, wat betreft economisch gebruik en laadvermogen. Het chassis werd ontworpen door dhr. N. J. Kollewijn en werd volgens zijn instructies in Frankrijk gemonteerd.

Onder de naam A.R.M. werd op de RAI-tentoonstelling in januari 1929 het nieuwe 2-tons chassis geëxposeerd en dit oogstte bij de vervoerders veel succes. De wielbasis bedroeg 3,82 m. en de spoorbreedte was 1,50 m. Er zat een viercilinder Chapuis-Dornier motor in met een cilinderinhoud van 1,58 ltr. De wagen kon door de A.R.M. van een opbouw worden voorzien, geheel naar wens van de koper. Toch werden er slechts enkele van deze lichte vrachtwagens verkocht.

arm-lichte-truck-1929

ARM 19310000 carrosseriefabriekadvertentie uit 1931 voor een door de A.R.M. gebouwde ziekenauto

arm-1931-06-opendakAdvertentie juni 1931 voor een opendak constructie 

 

arm-tableau-1931-1Tableau uit 1931 aangeboden door het gezamenlijk personeel ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan (collectie Museum Louwman, foto Rutger Booy)

arm-tableau-1931-2Detail van tableau

arm-tableau-1931-3Detail van tableau 

Later, in 1936, ontwierp dhr. Kollewijn, samen met ir. A.J. Rutten een trambuschassis voor de R.E.T te Rotterdam. Dit chassis werd bij de A.R.M. gebouwd en was voorzien van een M.A.N-Dieselmotor. De carrosserie werd gebouwd door Verheul in Waddinxveen. Twee van deze bussen werden aan de R.E.T geleverd (R.E.T. nrs. 60 en 61). Grote foto's van deze 42-persoons wagens werden getoond op de Berlijnse autotentoonstelling en het ontwerp trok ook daar bijzondere aandacht door de rationele ruimte-en gewichtsverdeling. Toch is het bij deze twee R.E.T. bussen gebleven. De A.R.M. bouwde daarna geen automobielen meer, maar bleef wel actief als importeur en als vertegenwoordiger van de Duitse M.A.N. trucks.

arm-bus-verheul-1936

a.r.m. saabTot diep in de jaren zeventig was de A.R.M. er nog als SAAB garage in de Gabriël Metsustraat 

Na de Tweede Wereldoorlog hield de A.R.M. zich voornamelijk bezig met autoverhuur en later ook auto-lease. Via diverse overnames door en fusies met andere bedrijven kwam de A.R.M. in 2000 in handen van de Kroymans Corporation, een moederbedrijf van circa 150 ondernemingen. Kroymans ging failliet in 2009, maar na een doorstart in 2010 werd de A.R.M. samengevoegd met het autoleasebedrijf J&T Autolease.

Tekst Rutger Booy met gebruikmaking van onderstaande bronnen:

Bakker, Jan: artikel in het Conam Bulletin nr. 2 van november 1994

Bos, Ariejan; Groningen, Hans van; Mom Gijs; Vinne, Vincent van der: Het paardloze voertuig, de auto in Nederland een eeuw geleden. Kluwer 1996

Maurer, Jac: Renault, 100 jaar in Nederland. Uitgeverij Aprilis, 2006

Wallast, Martin: Historisch overzicht van de Nederlandse Automobielindustrie, Uitgeverij Omniboek, 1979

Wikipedia, lemma A.R.M.

Twentsche Carrosseriefabriek van Nunen & Peeze, Hengelo

In april 1921 exposeerde de Twentsche Carrosseriefabriek van Nunen & Peeze uit Hengelo op de Nederlandsche Automobiel-tentoonstelling (gehouden in de Haagsche Dierentuin) met een Landaulette Limousine op een Steyr chassis. Verder niets bekend.

Berwi, Winschoten

berwi-carrosserie-1

In 1951 begon Jan Jurrien van Bergen een eigen bedrijf dat gespecialiseerd was in het maken van carrosserieën en brandweerwagens. Het werd bekend onder de naam Berwi, afgeleid van Van Bergen Winschoten. In de eerste jaren bouwde hij vooral brandweerwagens met pompen die geleverd werden door zijn broer (Andries Heero van Bergen, Heiligerlee), maar in latere jaren begon hij ook andere pompen in te bouwen. Zo had hij korte tijd een samenwerking met Motorkracht en Ajax de Boer. Voor Ajax de Boer bouwde hij in de loop van de jaren nog meer brandweervoertuigen. Ajax de Boer was onder andere importeur van Ziegler uit Duitsland.

Fa. J. Beks Jr. Carrosserie- en wagenbouw, Groningen

De Firma J. Beks Jr., carrosserie- & wagenbouw te Groningen verkocht (of maakte?) de W.F.K. motortruck (of in gewoon Nederlands: ijzeren hond). Verder is hier niets over bekend.

WFK-beks-carrosserie-1958-02

 

Deze advertentie stond in het Nieuwsblad van het Noorden van 15 februari 1958

Carrosseriebedrijf C. Gaarthuis, Alkmaar

carrosserie-gaarthuis-2

C. Gaarthuis maakte van 1935 t/m 1967 brandweerauto's, ambulances en andere auto's. Bekend is een trapauto voor een carroussel, circa 1935 (klik hier!)

Lees het artikel over Gaarthuis in het Conam Bulletin van april 2015 (je dient hiervoor eerst in te loggen via de homepage)

 

Wagenmakerij/Carrosserie van 't Riet, Alphen aan den Rijn

carrosserie-van-t-riet-1Willem van 't Riet begint in 1919 een carrosseriebedrijf in Alphen aan den Rijn, in het voormalige pand van wagenmakerij/smederij van A.L. van Vulpen. In de jaren zestig van de vorige eeuw wordt dit bedrijf overgenomen door zijn zoons Jan en Bart, die dit tot 1988 hebben voortgezet.

De hele geschiedenis van dit bedrijf valt te lezen in een artikel in 'De Viersprong' uit 2007 (in .pdf)

 

Medema, Appingedam

Medema

De Damster Carrosseriefabriek P. Medema Wzn. was van ongeveer 1928 tot 1960 een carrosseriebedrijf te Appingedam in de provincie Groningen.

Medema heeft carrosserieën gebouwd voor automobielen, vrachtauto's en vooral autobussen. Tot zijn afnemers behoorden voor de Tweede Wereldoorlog toonaangevende Groninger vervoerbedrijven als de GADO te Hoogezand, Oostelijk Groningen te Winschoten en de DAM te Appingedam. Na de oorlog was de GADO - inmiddels een dochteronderneming van de NS - verplicht haar autobussen centraal in te kopen, maar toch werden in de jaren 1948-54 nog enkele Scania Vabis- en Crossley-bussen en een unieke Kromhout-bus met Medema-carrosserieën aan het GADO-wagenpark toegevoegd. De DABO te Meppel, de EDS te Hoogeveen, de NWH te Zwartsluis, de Marnedienst te Zoutkamp en de ESA te Marum, belangrijke streekvervoerbedrijven in de noordelijke provincies, lieten eveneens een aantal Medema-bussen bouwen. De DAM bleef de trouwste klant en daarnaast betrokken vele touringcar-ondernemingen hun materieel bij deze fabriek. Buiten het noorden des lands waren het vooral streekvervoerder Tensen in Soest en stadsvervoerder De City in Eindhoven die orders bij Medema plaatsten. Bijzonder waren negen aanhangbussen voor de RTM in 1957.

De firma Medema, die in de jaren vijftig in een nv werd omgezet, was een betrekkelijk kleine carrosseriefabriek met een geringe productie. De nadruk lag altijd op vakmanschap, zeer degelijke kwaliteit en fraaie vormgeving, maar de keerzijde van deze medaille was een lange levertijd, hoge aanschafprijzen en het relatief hoge gewicht van de Medema-bussen. Andere busbouwers gingen geleidelijk over op seriebouw en Medema's orderportefeuille was aan het eind van de jaren vijftig nagenoeg leeg. De ook in Appingedam gevestigde concurrent Smit wist enkele orders voor Medema's neus weg te kapen en daarmee was het faillissement in 1960 een feit. Van de karakteristieke Medema-bussen is geen enkele bewaard gebleven.

(bron: Wikipedia)

A 20863 medema appingedam(bron foto: Gronings Archief)

Schrör & Vriend, Lichtenvoorde

Carrosserie- en aanhangwagenfabriek Firma Schrör & Vriend B.V., te Lichtenvoorde

In de jaren twintig van de vorige eeuw begonnen de heren Schrör en Vriend een fabriek voor Transportwerktuigen, Machines, Trailers en Aanhangwagens in Winterswijk. Later verhuisde de firma naar Lichtenvoorde. De initialen van de pioniers staan nog in de huidige naam ESVE. In 1992 werd de trailerbouwfabriek overgenomen door de Eeftink Rensing Groep.
bron: website ESVE

schror vriend 05












Carrosseriefabriek Loeffen, Wijchen

loeffen-wijchen-1Korte familiegeschiedenis van het carrosseriebedrijf Loeffen uit Wijchen (door Kees Dekker)

Het begon allemaal met opa Gerrit. Hij was timmerman en bouwde in 1928 een woonhuis aan de Heumenseweg te Alverna. Samen met zijn vrouw Wies kregen ze er 7 kinderen. In 1948 startte Gerrit in een schuurtje achter het huis een carrosseriebedrijf. De zaken gingen goed en vier jaar later (1e steenlegging 28-02-1952) kon het schuurtje worden vervangen door een loods waarin ook ruimte was voor een spuiterij. (zie de foto hieronder)

loeffen-wijchen-2